Thái Kim Đỉnh miệt mài tìm những hạt ngọc của văn hóa dân gian

(CNO)  QUANG ĐẠI | 08:55 ngày 16/02/2017

Thái Kim Đỉnh miệt mài tìm những hạt ngọc của văn hóa dân gian

Ngày 4.2 (mùng 8 Tết), trái tim nhà nghiên cứu văn hóa Thái Kim Đỉnh (Hà Tĩnh) ngừng đập ở tuổi 92. “Thác là thể phách, còn là tinh anh”, di sản của ông dành cho hậu thế không chỉ là số sách gần bằng số tuổi (82 cuốn)...

Thắp lửa tình yêu văn hóa
Cùng với các thế hệ nhà nghiên cứu của hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Thái Kim Đỉnh đã có những đóng góp lớn lao cho việc nhận diện văn hóa dân gian xứ Nghệ, bao gồm các lĩnh vực như truyền thuyết, cổ tích, thơ, ca, nghệ thuật biểu diễn, các sinh hoạt văn hóa, phong tục… Là người có kiến thức uyên thâm (thông thạo chữ Hán, tiếng Pháp), đam mê điền dã, nghiên cứu, lại có tâm hồn đa cảm, tinh tế (ông làm thơ với bút danh Vũ Hoàng), Thái Kim Đỉnh đã tạo nên một phong cách nghiên cứu sâu sát, thận trọng, với những tác phẩm có hàm lượng kiến thức phong phú, có chất lượng khoa học, độ khả tín cao.

 

Tuổi thơ chúng tôi được ông thắp lên ngọn lửa tình yêu văn hóa dân tộc, dân gian qua những tác phẩm “Giai thoại và tư liệu về Nguyễn Du - Truyện Kiều”, “Thơ văn quanh Truyện Kiều”, “Cá gáy hóa rồng” (truyện dân gian); “Truyện dân gian Nghệ Tĩnh”… Những câu chuyện, truyền thuyết, giai thoại, câu đối, bài thơ… do Thái Kim Đỉnh dày công sưu tầm, khảo cứu, hiệu đính, giới thiệu đã làm sáng lên vẻ đẹp của truyền thống, bản sắc văn hóa quê hương, khơi gợi tình yêu, sự đam mê nghiên cứu, tìm tòi, sưu tầm đối với độc giả, nhất là độc giả nhỏ tuổi. Riêng đối với hai di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại là ca trù (Cổ Đạm) và dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh, Thái Kim Đỉnh đã có nhiều bài viết, tác phẩm, công trình nghiên cứu sâu sắc, có đóng góp không nhỏ cho quá trình nghiên cứu, bảo tồn và tôn vinh các di sản này.
Một nhân cách đáng trọng
Là một nhà nghiên cứu làm việc tại địa phương, trong hoàn cảnh gặp nhiều khó khăn, để có một gia tài chữ nghĩa đồ sộ như vậy, Thái Kim Đỉnh đã có những nỗ lực phi thường được nuôi dưỡng bằng tình yêu cháy bỏng đối với truyền thống văn hóa quê hương, đất nước. Sinh năm 1926 trong một gia đình có truyền thống hiếu học tại huyện Đức Thọ, cũng là cái nôi học hành, khoa bảng, từ nhỏ Thái Kim Đỉnh đã say mê học Hán văn.
Lớn lên, ông học kiến thức và tiếng Pháp tại trường tư thục, chưa tốt nghiệp cao đẳng tiểu học thì nghỉ. Ông đã tự bồi đắp kiến thức cho mình bằng lòng đam mê tự học suốt đời, học qua sách vở, qua bạn, qua thầy, qua quá trình sống, trải nghiệm và điền dã, nghiên cứu. Ông có một thư viện gia đình đồ sộ, với khoảng 3.000 cuốn, trong đó có nhiều sách độc bản, nhiều tài liệu quý hiếm do ông sưu tầm. Có kiến thức uyên thâm, hiểu biết thực tế tường tận, phong phú, nhưng Thái Kim Đỉnh hết sức khiêm nhường. Ông không bao giờ đại ngôn, sáo ngữ, tự nhận mình là giỏi; cách đánh giá của ông về các vấn đề nghiên cứu cũng hết sức thận trọng, chừng mực, không suy diễn, võ đoán.
Gặp ông cách đây vài năm, ông than mắt kém, không còn đọc được sách nữa. “Trước đây, mình có thể đọc sách suốt ngày, không biết mệt, chán” - ông nói. Một điều khá thú vị là Thái Kim Đỉnh suốt đời hầu như chỉ đi bộ. Đôi bàn chân ông đã từng lặn lội khắp các nẻo đường xứ Nghệ, từ núi cao, rừng sâu cho tới miền biển, nông thôn, gặp gỡ người dân, nghệ nhân, ghi lại những câu chuyện, lời ca, những nét độc đáo trong văn hóa, phong tục… rồi tập hợp, sắp xếp, tuyển chọn, hiệu đính… viết bài, in sách. Văn hóa xứ Nghệ, văn hóa dân tộc đẹp hơn, giàu có hơn nhờ những nhà nghiên cứu như ông.
Không biết đến bao giờ, xứ Nghệ mới có được một nhà nghiên cứu có tầm vóc, đóng góp như Thái Kim Đỉnh...

Ý kiến bạn đọc

  Ý kiến của bạn:Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Đọc nhiều nhất

Khánh Ly: 'Tôi ân hận vì giận Trịnh Công Sơn trước lúc ông mất'

Khánh Ly: 'Tôi ân hận vì giận Trịnh Công Sơn trước lúc ông mất'

Danh ca tâm sự nếu biết cuộc gặp nhạc sĩ vào năm 2000 là lần cuối, bà đã dành thời gian cho ông nhiều hơn thay vì nhõng nhẽo, giận hờn.