Nhạc sĩ Tôn Thất Lập và một thời “Hát cho đồng bào tôi nghe”

(CNO)  Bích Hà | 08:00 ngày 15/09/2016

Nhạc sĩ Tôn Thất Lập và một thời “Hát cho đồng bào tôi nghe”

rước 1975, ca khúc "Hát cho dân tôi nghe" của nhạc sĩ Tôn Thất Lập luôn vang lên trong những cuộc xuống đường tranh đấu của học sinh, sinh viên ở khắp các đô thị miền Nam.

Hình ảnh chàng sinh viên ôm đàn, trên đường phố hay bất cứ đâu để “Hát cho đồng bào tôi nghe” đã trở thành hình ảnh rất đẹp trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Một trong những người khởi xướng phong trào đó là Tôn Thất Lập. Nhạc sĩ đã kể về những ngày hào hùng đó, trong sự xúc động và tự hào.

Sự nghiệp của nhạc sĩ Tôn Thất Lập không chỉ có “Hát cho đồng bào tôi nghe”, nhưng khi nói về mình, vị Phó Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật - Hội Nhạc sĩ Việt Nam không quên nhắc đến phong trào này. Ngày đó - những năm 1960, 1970, những ca khúc được ông sáng tác ở ngay ngoài đường, trong cuộc biểu tình, hay ở trong tù, một cách rất nhanh chóng và ý nghĩa để cổ vũ trí thức, nhân dân đấu tranh.

"Ngày ấy, chúng tôi thường ví von rằng 20 năm trước, thế hệ đàn anh đấu tranh bằng cách xếp bút nghiên lên đường thì 20 năm sau, thế hệ chúng tôi tranh đấu bằng cách cầm bút nghiên ở lại nhà trường, ôm guitar xuống đường đấu tranh" - nhạc sĩ Tôn Thất Lập nhớ lại. Trước 1975, ca khúc "Hát cho dân tôi nghe" của ông luôn vang lên trong những cuộc xuống đường tranh đấu của học sinh, sinh viên ở khắp các đô thị miền Nam.

Ngày ấy, chàng sinh viên Tôn Thất Lập nổi tiếng hát hay, lãng mạn. Ông sinh ra ở Huế và học ở Huế từ tiểu học đến hết trung học phổ thông, sau đó chuyển vào Sài Gòn học đại học. Mặc dù học ban Toán, nhưng chàng thanh niên lại thích xem phim về cuộc đời của các nhạc sĩ F.Schubert, F.Chopin; thích thơ Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu, Huy Cận và mê văn chương Tự lực Văn đoàn. Sau này, chàng thanh niên tham gia phong trào Xuống đường cũng vì ảnh hưởng cái chất lãng mạn của một số nhân vật trong Tự lực Văn đoàn.

ảnh 1
 Nhạc sĩ Tôn Thất Lập.

“Năm 1970, tôi bị bắt lần đầu vào Sở Cảnh sát Đô thành. Tên cai tù nói với tôi: “Mày vào đây, mặc bộ đồ tù này là suốt đời nghe”. Tôi rất buồn và lo lắng, không chịu ăn gì cả. Sau rồi nghe được một giọng con gái rất dễ thương văng vẳng qua đường ống nước: “Anh sinh viên ơi, đấu tranh còn dài lâu, ăn đi cho có sức”.  Rồi lại được nghe đồng đội hát bài Hát cho dân tôi nghe do tôi sáng tác. Cảm động quá, tôi đã sáng tác ngay bài Hát trong tù, rồi dạy dần từng câu cho đồng chí của mình. Từ đó chất lãng mạn trong tôi được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể để cổ vũ phong trào đấu tranh yêu nước”- nhạc sĩ rưng rưng nhớ lại ngày tháng hào hùng đó.

Sau khi đi đầu trong phong trào dùng âm nhạc để đấu tranh, sau giải phóng, Tôn Thất Lập cũng chuyển mình để xây dựng đất nước. Những ca khúc của ông trong thời kỳ hòa bình đã mở ra một hướng đi mới vừa sôi động, vừa trữ tình, sâu lắng. Ông vẫn tiếp tục sở trường viết tình ca như thuở ban đầu đến với âm nhạc. Hầu hết những tình khúc trong giai đoạn này, cái tôi trữ tình đã được hòa quyện vào tình yêu đất nước, con người một cách đầy chia sẻ. Những tình khúc của ông viết trong vòng 40 năm trở lại đây, cho thấy năng lực sáng tạo âm nhạc của ông thật sung mãn, với sự ra đời hàng loạt tác phẩm được công chúng yêu âm nhạc cả nước yêu thích, như “Tình ca mùa xuân”, “Trị An âm vang mùa xuân”, “Oẳn tù tì”, “Cô bé dễ thương”…

Nay ở tuổi 74, Tôn Thất Lập vẫn viết tình ca. Tình khúc của ông tràn đầy sự say đắm, nhưng không bi lụy, rất lãng mạn hào hoa, trẻ trung và mãnh liệt. Ông sống hạnh phúc bên người vợ - từng là một ca sĩ, hát rất hay nhưng sau này lại chọn trở thành kỹ sư hóa. Con trai ông, cũng có năng khiếu nghệ thuật giống cha mẹ, nhưng lại chọn nghiên cứu toán là niềm đam mê. Nhạc sĩ nheo mắt cười hiền: “Trong nhà, giờ chỉ còn mình tôi đi theo âm nhạc. Tôi vẫn túc tắc sáng tác, đương nhiên là tình ca rồi. Vì người ta thường nói, với nghệ sĩ sẽ không có tuổi già".

Ý kiến bạn đọc

  Ý kiến của bạn:Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Đọc nhiều nhất

Cô gái người Mông đầu tiên được Forbes Vietnam vinh danh

Cô gái người Mông đầu tiên được Forbes Vietnam vinh danh

Học hết lớp 3, trải qua những tháng ngày tuổi thơ cơ cực, sống nhờ vào những món quà, tấm bánh người dưới xuôi cho tặng, ít ai ngờ bằng nghị lực và tài năng, chị đã gây dựng và quản lý một doanh nghiệp xã hội, có thu nhập hàng tỉ đồng/năm. Không những thay đổi cuộc sống của chính mình, chị còn giúp đỡ cho rất nhiều trẻ em nơi núi rừng Tây Bắc có một tương lai tương sáng hơn. Chị là Tẩn Thị Su – người Mông đầu tiên vừa được Forbes Vietnam vinh danh là 1 trong 30 gương mặt dưới 30 tuổi nổi bật nhất năm 2016.