Nhà nhiếp ảnh 99 tuổi Lê Vượng: Tình yêu Hà Nội có bao giờ nguôi!

(CNO)  Việt Văn | 14:27 ngày 09/09/2016

Nhà nhiếp ảnh 99 tuổi Lê Vượng: Tình yêu Hà Nội có bao giờ nguôi!

Nhiếp ảnh gia Lê Vượng xúc động nhận Giải thưởng lớn - Vì tình yêu Hà Nội 2016.

Nhà nhiếp ảnh lão thành Lê Vượng (sinh năm Mậu Ngọ - 1918) năm nay đã 99 tuổi, vừa nhận Giải thưởng lớn Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội. Một sự tưởng thưởng xứng đáng cho những nỗ lực, cố gắng không mệt mỏi của một người nghệ sĩ đắm đuối, săn tìm vẻ đẹp của cuộc sống xung quanh.

Nhà nhiếp ảnh  Lê Vượng là cháu cụ Lê Hoan - Quan Khâm sai đại thần triều Nguyễn, theo tài liệu lưu trữ ở Trung tâm lưu trữ quốc gia, thì cụ có tư tưởng kháng Pháp, ủng hộ nghĩa quân Đề Thám… Nhưng những gì gọi là “gia tài” của ông nội để lại chính là áp lực trong cuộc đời ông Lê Vượng với nhiều khó khăn mà ông phải cố gắng vượt qua, tạo dựng cho bản thân một sự nghiệp đáng khâm phục.

Lê Vượng yêu thích hội họa từ nhỏ (chú ông là họa sĩ Lê Phổ nổi tiếng), được tắm mình trong một không gian nghệ thuật khi ông từng làm việc nhiều năm tại Nhà xuất bản Mỹ thuật - Âm nhạc và Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, giao du với nhiều họa sĩ. Vì thế, như một lẽ tự nhiên, ảnh của ông rất mạnh về tạo hình. Ảnh của ông có nhiều lớp không gian, bố cục chặt chẽ, phong phú về mặt chi tiết, mảng chính - phụ hài hòa, bổ sung cho nhau, song ảnh rất khoáng đạt, không rối. Màu sắc trong ảnh thường là đối chọi nhau, hay pha trộn theo những nguyên tắc phối màu của hội họa, tạo hiệu quả thị giác ấn tượng đặc biệt. Hình như ông không thể chụp ảnh xấu được, ngay cả những ảnh thuộc đề tài người lao động lam lũ vất vả, trong ảnh ông vẫn bừng lên ánh sáng của hy vọng như nét đẹp át hẳn cái khó nhọc kia, cho người xem cảm xúc nhẹ nhàng.

Đã bước sang tuổi tiên lão (99 tuổi), cầm  máy từ năm 17 tuổi, đến nay ông đã sở hữu nhiều giải thưởng nhiếp ảnh danh giá, trưng bày ảnh ở nhiều bảo tàng trên thế giới. Ông cũng được Nhà nước trao tặng nhiều huân chương cao quý. Tháng 9.2006, hơn 40 tác phẩm ảnh của ông được triển lãm ở Rumania nhân Hội nghị nguyên thủ  các quốc gia nói tiếng Pháp - Francophonie. Rồi lần lượt triển lãm của ông xuất hiện ở Canada, Pháp, Nhật Bản…

Năm 2012, ông ra cuốn sách ảnh cá nhân khổ lớn, dày dặn như một công trình cả đời mang tên “Những khoảnh khắc” - một tác phẩm lớn có giá trị không những đối với giới làm nghệ thuật trong nước, mà còn mang giá trị tham khảo với các nhà nhiếp ảnh quốc tế.  

Nhà văn hóa Hữu Ngọc nhận xét: “Lê Vượng không chạy theo trường phái nào cả, ảnh của ông tìm cái đẹp cổ điển, chân phương, rất gần hội họa do bố cục, đường nét, màu sắc, nhất là ảnh phong cảnh. Không chỉ đẹp mà những bức ảnh của Lê Vượng nhiều ý nghĩa. Mặc dù lãng mạn, ảnh của ông lại mang tính chính xác, nhiều khi mang tính dân tộc học vì ông chụp cho Viện Bảo tàng Mỹ thuật hàng vạn phim ảnh làm tư liệu nghiên cứu". Còn nhà nhiếp ảnh từng giành Giải thưởng lớn Bùi Xuân Phái - Quang Phùng nhận xét: "Lê Vượng chụp ảnh đã thành tinh”.
Ảnh của ông thanh thoát, bố cục, kết cấu, những quy luật của thị giác là không cần phải bàn vì nó đã thuần thục, chuẩn mực. Xem ảnh ông là ngẫm nghĩ về cuộc sống, mỗi tấm ảnh như đều có một ẩn ý để không chỉ xem mà còn “đọc” trong ảnh nói gì. Có những tác phẩm của ông như một cuộc trò chuyện sâu lắng với người xem, mà hai bên cùng mở lòng với cái “không” để tiếp nhận, chia sẻ mọi khía cạnh, kinh nghiệm cuộc đời.

“Tôi thích chụp những vẻ đẹp bình dị của cuộc sống. Đã có lúc tôi cảm thấy tức giận vì sự thiếu công bằng trong đối xử. Tôi không chịu được sự đố kỵ, bon chen, giả dối. Nhưng tình yêu nghệ thuật cho tôi vượt qua. Tôi lại đi chụp. Càng đi tôi càng cảm thấy khỏe ra, chụp thêm nhiều ảnh đẹp. Những chuyến đi có nhiều người, tôi không chụp những gì họ chụp, mà tôi chụp những gì tôi thích. Thật ra, tuổi tác đối với tôi chỉ là con số. Đam mê không có tuổi. Nghệ thuật không có tuổi”.

Ông nhớ câu nó nổi tiếng của bạn ông - danh họa Nguyễn Sáng, và thường hay nhắc như một điều tâm đắc trong lẽ sống cuộc đời: “Nếu không vì nghệ thuật thì dù anh có rải tiền đầy đường tôi cũng dẫm lên mà đi. Nhưng vì nghệ thuật, tôi sẵn sàng nhặt từng đồng xu một để sống”.

Tuổi càng cao, nhà nhiếp ảnh Lê Vượng càng  nhiều niềm vui đối với sự thành đạt của con cái. Nhất là người con trai Lê Cường, không những nối nghiệp cha cầm máy, nghiên cứu mỹ thuật Việt Nam, cũng là một nghệ sĩ nhiếp ảnh tên tuổi, một nhà nghiên cứu uy tín, đi sâu vào một lĩnh vực nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh thông qua góc nhìn triết học phương Đông và đạo lý đa thần giáo của Việt Nam.

Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 9-2016 sáng 8.9 đã trao 5 giải, gồm: Giải thưởng lớn - nghệ sĩ nhiếp ảnh Lê Vượng; giải Ý tưởng - Chủ trương phát triển không gian xanh của TP. Hà Nội với chương trình 1 triệu cây xanh và kế hoạch xây 25 công viên trong 5 năm tới; giải Việc làm - "Ông Tây móc cống" James Joseph Kendall và nhóm Keep Hanoi Clean; 2 giải Tác phẩm - Bài hát "Hà Nội" của ca sĩ, nhạc sĩ Pháp La Grande Sophie và Cuốn sách "Tranh dân gian Hàng Trống - Hà Nội" do họa sĩ Phan Ngọc Khuê chủ biên.

Ý kiến bạn đọc

  Ý kiến của bạn:Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Đọc nhiều nhất

Cô gái người Mông đầu tiên được Forbes Vietnam vinh danh

Cô gái người Mông đầu tiên được Forbes Vietnam vinh danh

Học hết lớp 3, trải qua những tháng ngày tuổi thơ cơ cực, sống nhờ vào những món quà, tấm bánh người dưới xuôi cho tặng, ít ai ngờ bằng nghị lực và tài năng, chị đã gây dựng và quản lý một doanh nghiệp xã hội, có thu nhập hàng tỉ đồng/năm. Không những thay đổi cuộc sống của chính mình, chị còn giúp đỡ cho rất nhiều trẻ em nơi núi rừng Tây Bắc có một tương lai tương sáng hơn. Chị là Tẩn Thị Su – người Mông đầu tiên vừa được Forbes Vietnam vinh danh là 1 trong 30 gương mặt dưới 30 tuổi nổi bật nhất năm 2016.