Nghệ sĩ Út Bạch Lan: Từ cô bé hát rong tới “Sầu nữ” cải lương

(CNO)  Hà Anh | 09:08 ngày 05/11/2016

Nghệ sĩ Út Bạch Lan: Từ cô bé hát rong tới “Sầu nữ” cải lương

Nghệ sĩ út Bạch Lan, cây đại thụ của cải lương miền Nam, qua đời đêm 4.11 để lại nỗi tiếc thương cho những đồng nghiệp và khán giả ái mộ. Trong sự nghiệp của mình, “sầu nữ Út Bạch Lan” được yêu mến bởi giọng ca trữ tình, bởi lối cư xử nhân ái, nhẹ nhàng và hết lòng với các hoạt động thiện nguyện.

“Tôi thích được gọi là “sầu nữ””

Nghệ sĩ Út Bạch Lan tên thật là Đặng Thị Hai, sinh năm 1935 tại Đức Hòa, Long An. Bà sinh ra trong một gia đình nghèo khó, mồ côi cha và sớm phải chịu đựng cuộc sống vất vả, nghèo khó “lớn bên hông chợ, ngủ trên thớ thịt” và “Tuổi thơ tôi là những ngày phụ người trong chợ bán chanh, bán ớt”.

Sở hữu chất giọng thiên phú, từ năm 15 tuổi, bà gặp gỡ và đi cùng nhạc sĩ Văn Vĩ hát dạo ở Chợ Lớn - Sài Gòn. Từ một cô bé hát rong, bà được mời hát trên sóng phát thanh và sau đó trở thành đào hát cải lương nổi tiếng trên sân khấu miền Nam với giọng ca buồn, giầu cảm xúc.

Vai cô lái đò trong vở “Tình tráng sĩ” là vai diễn giúp bà thành danh trên sân khấu cải lương những năm 1960. Những vở diễn khác gắn với tên tuổi của bà như: Nửa đời hương phấn, Chưa tắt lửa lòng, Bên đồi trăng cũ, Thuyền ra cửa biển, Áo trắng nàng Mộng Trinh, Nửa bản tình ca, Người đẹp thành Bát Đa... 

Trong sự nghiệp bà từng hát ở các đoàn Kim Chưởng, Thanh Minh, Long An… và từng giữ chức trưởng đoàn cải lương Long An. Thời ở đoàn Kim Chưởng, nghệ sĩ Út Bạch Lan và Thành Được từng là cặp đào kép ăn ý, được khán giả yêu mến.

ảnh 1
Nghệ sĩ ưu tú Út Bạch Lan thời trẻ  

Nghệ sĩ Út Bạch Lan được công chúng mến mộ dành tặng những danh hiệu như “Đệ nhất đào thương”, “Nữ hoàng vọng cổ”, “Sầu nữ”…  Nói về danh hiệu “Sầu nữ Út Bạch Lan” bà từng chia sẻ trong bài phỏng vấn: “Tôi thích được gọi là "sầu nữ" vì nó gợi nên hình ảnh đẹp của một đào thương trên sân khấu, nhưng không có nghĩa ngoài cuộc đời tôi lúc nào cũng buồn bã, u sầu. Cuộc đời một con người bình thường vốn dĩ có lắm nỗi niềm, huống chi đời người nghệ sĩ thì tránh sao khỏi không có lúc đau buồn, sướng khổ. Nhưng nhìn lại cả chặng đường dài đã qua, tôi thấy mình có nhiều niềm vui hơn là nỗi buồn. Tôi không muốn nói về nỗi buồn trong quá khứ mà luôn vui với hiện tại”.

Từ chối làm đơn xin phong tặng “Nghệ sĩ nhân dân”

Là ngôi sao thành danh và sống qua thời vàng son của sân khấu cải lương, Nghệ sĩ Út Bạch Lan từng chia sẻ về ký ức của một thời vàng son trong bài phỏng vấn lúc sinh thời: “Tôi luôn luôn giữ trong lòng mình hình ảnh đẹp của sân khấu cải lương một thời. Để có được giai đoạn vàng son đó, cả một tập thể nghệ sĩ, họa sĩ, soạn giả, người lo phục trang, âm thanh, ánh sáng, hậu đài, ông bầu bà bầu các gánh hát... đều sống chết trọn vẹn với nghề. Những người thầy thì tận tâm truyền đạt kinh nghiệm ca diễn cho học trò. Người soạn giả thì dốc tâm lực để viết nên vở tuồng hay, đi vào lòng người xem. Nghệ sĩ trình diễn thì hết mình khi hóa thân vào từng nhân vật…”.

ảnh 2
Nghệ sĩ Út Bạch Lan trong một buổi tập luyện 

Là cây đại thụ, ngôi sao sáng của sân khấu cải lương, bà là người đào tạo, dìu dắt, nâng đỡ cho rất nhiều nghệ sĩ trẻ làm nghề. Những nghệ sĩ trẻ vẫn luôn nhớ cách chỉ dạy hết sức nhẹ nhàng của bà: “Út nói nghe nè…”. Trong số đó có nhiều nghệ sĩ như Mỹ Thu, Ngân Vương, Phương Hồng Thủy đã được nhà nước trao tặng danh hiệu nghệ sĩ ưu tú.

Học trò của bà rất thương mến "Má Út", nghe tin bà qua đời, nghệ sĩ Gia Bảo đã buồn bã viết trên trang cá nhân: “Trời ơi! Con không tin điều đó là sự thật! Vậy là bà Út đã đi rồi sao? Cuộc đời mong manh quá... Con sinh sau đẻ muộn nhưng cũng may mắn có được những kỷ niệm với bà Út! Con cám ơn bà Út đã giúp con... Xin cúi đầu tiễn đưa NSƯT Út Bạch Lan về cõi Phật!”.

ảnh 3
Bức ảnh nghệ sĩ Thanh Hiền hôn Nghệ sĩ út Bạch Lan được Gia Bảo chia sẻ trên Facebook sau khi nghe tin bà qua đời .

Được biết, NSƯT Út Bạch Lan từng được đề nghị điền vào đơn xin phong tặng nghệ sĩ nhân dân nhưng bà từ chối. Năm 2015, trước thông tin NSND Kim Cương xin đặc cách cho bà nhận danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân, nữ danh ca làng cải lương miền nam bộc bạch: “Khán giả hay giới chuyên môn trao cho tôi danh hiệu nào, tôi sẽ nhận danh hiệu đó. Hàng chục năm đứng trên sân khấu, tôi được tặng nhiều cái tên như: Đệ nhất đào thương, Nữ hoàng vọng cổ, Vương nữ Sương chiều, Sầu nữ... Trong số đó, tôi thích nhất được khán giả gọi với cái tên "sầu nữ" chứ không phải là danh hiệu nào khác”.

Miêt mài làm từ thiện, gắn bó với sân khấu tới cuối đời

Cho tới tận những ngày cuối đời dù mang trong mình nhiều bệnh nan y nhưng nghệ sĩ Út Bạch Lan vẫn miệt bài tham gia các hoạt động của sân khấu cải lương. Cuối tháng 10 vừa qua, bà vẫn còn tập diễn cho vở "Mẹ ngồi sàng gạo" tại Rạp Công Nhân, TP.HCM. Sau buổi tập bà yếu hơn và nằm ở nhà đến khi qua đời đêm 4.11.

Về đời tư, nghệ sĩ Út Bạch Lan từng kết hôn với người bạn diễn ăn ý nghệ sĩ Thành Được và trở thành “đôi uyên ương” của làng cải lương một thời. Tuy nhiên, cặp đôi chia tay sau một thời gian chung sống.

ảnh 4
Nghệ sĩ Út Bạch Lan từng kết hôn với nghệ sĩ Thành Được, bạn diễn ăn ý của bà ở đoàn Kim Chưởng 

Ở tuổi xế chiều, bà sống khá an nhàn, thư thái cùng với con nuôi và các cháu trong một chung cư cũ ở đường Trần Hưng Đạo, quận 1,TP.HCM. Bà là người ăn chay trường hơn 40 năm, quy y cửa phật, thường đọc kinh, niệm Phật mỗi buổi sáng.

Ngoài hoạt động nghệ thuật nữ nghệ sĩ cải lương Út Bạch Lan là người sáng lập nhóm từ thiện “Hoa lan trắng” (tên bài hát NSND Viễn Châu viết tặng riêng bà). Bà cùng các nghệ sĩ, diễn viên cải lương trẻ như Diệu Hiền, Thanh Sử… vẫn miệt mài đi từ thiện, hát ở chùa, mang niềm vui đến cho mọi người. Những năm cuối đời bà gắn bó với CLB sân khấu Lạc Long Quân và CLB sân khấu Hoa Lan Trắng biểu diễn các chương trình văn nghệ từ thiện và truyền nghề cho lớp trẻ.

Ý kiến bạn đọc

  Ý kiến của bạn:Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Đọc nhiều nhất

Lê Công Vinh sống giữa lằn ranh yêu và ghét

Lê Công Vinh sống giữa lằn ranh yêu và ghét

Ngày cuối cùng, trận cuối cùng, chiếc băng đội trưởng và nước mắt Công Vinh. Anh chính thức giã từ sự nghiệp quốc tế, bên những giọt nước mắt trong lễ chào cờ và lời tâm sự như khóc của anh sau trận đấu. Cuộc đời anh là một cuốn phim quay chậm với một hành trình từ vô danh đến vinh quang với đủ các cung bậc hỉ, nộ, ái, ố. Cùng những tháng ngày sống giữa lằn ranh của sự yêu – ghét đến từ người hâm mộ.


Vân Dung: 'Với Táo quân, đừng nói đến cát sê'

Vân Dung: 'Với Táo quân, đừng nói đến cát sê'

"Kịch bản Táo quân năm nay đã có, rất hay, có nhiều sự kiện, chi tiết", nghệ sĩ Vân Dung tiết lộ. 'Táo Y Tế' cũng thẳng thắn chia sẻ xoay quanh vấn đề cát - sê của các nghệ sĩ khi tham gia chương trình này…


Tiết lộ về nhà thiết kế trang phục 45kg cho Khả Trang thi Hoa hậu Siêu quốc gia

Tiết lộ về nhà thiết kế trang phục 45kg cho Khả Trang thi Hoa hậu Siêu quốc gia

Trước bộ trang phục dân tộc nặng 45kg của Khả Trang dự thi chung kết Hoa hậu Siêu quốc gia 2016, Nhà thiết kế Lê Long Dũng đã thực hiện nhiều bộ trang phục cho các nghệ sĩ, người nổi tiếng khác.